Cultuurnota aangenomen met belangrijke wijzigingen

Cultuurnota aangenomen met belangrijke wijzigingenAfgelopen donderdag heeft de gemeenteraad de Visie Sociaal Domein aangenomen. Ook zijn de samenhangende nota’s voor het Cultuurbeleid in de komende jaren en het Sportbeleid aangenomen. In de beide zijn belangrijke wijzigingen opgenomen: amendementen op initiatief van de fractie van Gemeentebelangen Groen Soest (GGS) en moties die wij mede in hebben gediend of steunden. Over de Sport later meer. Nu eerst:

Cultuurbeleid

“Kunst & Cultuur – Podium van Ontmoeting 2024-2028” heet de Cultuurnota voluit en in het voorwoord benoemt wethouder Aukje Treep onze gemeente en cultuur als podium voor iedereen waarop we samen kunnen “genieten van iets moois, maar ook een ontmoeting met mezelf daar waar kunst schuurt en vragen stelt. Ontmoeten heeft in zich dat het niet MOET, dat betekent niet dat het daarmee minder waarde heeft.” Mooie woorden.

Een gemeente is tot weinig verplicht als het om cultuur gaat, en daarom bestaat de neiging er maar zo weinig mogelijk aan uit te geven. Sinds 2016 is het cultuurbudget niet meer aangepast. Zo zijn bij voorbeeld de subsidies ook niet geïndexeerd, wat feitelijk al een enorme bezuiniging is. In vergelijking met omliggende gemeentes geeft Soest ook bedroevend weinig uit per inwoner (zie tabel hieronder)

Cultuurbudget Soest en vergelijkbare gemeentes (Bron: CBS)

Gemeente

Aantal inwoners

Totaal (x1000)

per inwoner

Soest

46906

€ 1.803,00

€ 38,44

Houten

50223

€ 2.913,00

€ 58,00

Zeist

65043

€ 4.814,00

€ 74,01

Veenendaal

66912

€ 5.902,00

€ 88,21

De Bilt

43508

€ 2.239,00

€ 51,46

Baarn

24792

€ 1.505,00

€ 60,71

Toch vergroot een goed cultuurbeleid de waarde van je gemeente. Geld besteed aan cultuur krijg je altijd terug: in de huizenprijzen, in de leefbaarheid van de omgeving en in dalende zorgbehoefte. Niet voor niets is Cultuur en Sport onder het Sociaal Domein geschaard.

Pijlers

De Cultuurnota is, in lijn met de visie Sociaal Domein, gebaseerd op vier pijlers:

1. De basis op orde: Het culturele aanbod past bij de schaal van Soest/Soesterberg volgens het ringenmodel van de VNG. Dat wil zeggen: het aanbod moet passen bij de hoeveelheid inwoners.

2. Cultuur is voor iedereen: Iedere inwoner van de gemeente Soest kan dicht bij huis zijn creatieve vermogen ontwikkelen door amateurkunsteducatie, -beoefening of -presentatie. Hiermee wordt een brede bijdrage aan de gezondheid geleverd en sluit Soest aan bij landelijk cultuurbeleid;

3. Cultuur doe je samen: Hiermee leveren we een bijdrage aan de ontmoetingsplekken zoals beschreven in de integrale visie sociaal domein en de omgevingsvisie. Zowel het bezoeken van voorstellingen/concerten/ lezingen als het beoefenen van alle soorten cultuur kennen een aspect van ontmoeting. Ook werken de cultuuraanbieders samen, zowel binnen als buiten de sector)

4. Cultuur is zichtbaar: Hiermee leveren we een bijdrage aan de levendige centra uit de omgevingsvisie. de profilering van cultuur wordt verbeterd zodat het aanbod beter vindbaar en zichtbaar is en Kunst in de openbare ruimte krijgt meer aandacht.

Wat dit laatste betreft belooft de nota expliciet een wisselsokkel waar vanaf 2024 iedere twee jaar een ander kunstwerk wordt geplaatst in de openbare ruimte. De kunstenaar ontvangt hiervoor een vergoeding. De beelden komen niet in eigendom van de gemeente. Dit plan wordt opgesteld in samenwerking met Kunststichting Hazart.

Zelf hadden we graag een uitgebreid programma voor Kunst in de Openbare Ruimte gezien, maar goed, we wonen niet in Utrecht, en dit sluit mooi aan bij de beeldentuin en de toekomstige verkeerssituatie rond station Soest-Zuid.

Boter bij de vis

Soest heeft een levendig cultureel leven, maar is niet zonder zorgen. Jaren van bezuiniging en corona eisen hun tol. In een eerdere fase van de besluitvorming wezen insprekers daar al op. Er waren boeiende betogen van Rob Schouw – van Kunstenhuis Idea; Gijs van der Schreer – van vereniging Artishock; Jolanda Aan den Stegge – van de Stichting Literaire Activiteiten Soest, die zich onlangs genoodzaakt zag te stoppen, en Bente Olie – van de Bach Muziekschool, die onlangs hoorde dat de huisbaas de huur opzegt en nu een forse huurverhoging vreest.

Zij maakten indruk en inspireerden de raad mede tot het opstellen van een aantal moties en een amendement. Want de Nota geeft eigenlijk alleen bedragen als het er om gaat hoe de Taakstelling (een ander woord voor bezuiniging) uit 2019 nu definitief gaat worden afgelost. Dat gaat om een bedrag van structureel EUR 120.000,-.

De Nota benoemt ook wel een aantal ambities maar vult die nog niet in met bedragen. Het college vond dat die bedragen later ’in een integraal afwegingskader’ voor het hele Sociaal Domein moesten worden ingevuld. GGS, en een meerderheid in de Raad, zag dat anders en wil boter bij de vis. Wat kosten die ambities? De cijfers werden opgevraagd bij de gemeente en opgenomen in een amendement waarmee het hoofdstuk in de Nota  over de investeringsvraag wordt aangevuld.

Tot onze vreugde werd het amendement aangenomen waarbij de VVD, CDA en Burgerbelangen tegenstemden. Het totaal van deze nieuwe investeringen voor cultuur bedraagt daarmee in de komende jaren:

2024: EUR 94.000;

2025: EUR 100.000;

2026: EUR 79.000;

Na 2026: EUR 59.000 per jaar.

Dit gaat naar jongerenprojecten, de ontwikkeling van cultuur in Soesterberg, verbreding van de bibliotheek-functie en kleinere subsidies voor Concertpodium Soest, De Historische Vereniging Soest en literaire activiteiten. Let wel: de ontwikkeling rond de locatie en subsidie van de Bachschool en eventuele prijsindexatie van subsidies is hierin niet meegenomen.

Moties: Indexatie en Griftlandtheater

Daarnaast was GGS mede-indiener van een motie van de PvdA. Deze roept het college op om nu al rekening te houden met de inrichting van een theater in het nieuwe Griftland College. Achterliggend idee is dat het gebouw van Idea op termijn moet verdwijnen en we toch een leuk theater in Soest willen houden. Deze motie werd ook aangenomen, waarbij alleen de VVD tegen stemde.

D’66 kwam, met CU/SGP met een verdergaande motie over Cultureel en Maatschappelijk vastgoed. En Cultuur mag een breed begrip zijn, maar het kent zijn grenzen als het gaat om bijvoorbeeld erfgoed en vastgoed. Daar ligt beleidsmatig een grens die de raad niet wist te dichten. De motie is niet in stemming gebracht. Aparte ideeën voor aparte gebouwen zullen in aparte behandelingen geregeld moeten worden.

Tenslotte was er een motie van GroenLinks voor indexatie van de subsidies. Deze was duidelijk mede geïnspireerd door de insprekers. De wethouder had al aangegeven dat hieraan gewerkt zou gaan worden, maar met de motie moet het college nog wat harder aan de bak. De motie riep het college op hoe zij dat precies wil gaan doen en welke gevolgen dit zal hebben voor de begroting van 2025. In een levendig debat was de VVD mordicus tegen, maar zij was ook hier de enige partij die tegen stemde.

Verduidelijking wat wordt bedoeld met ‘Winkelaanbod’

Normen voor winkelaanbod in Nederland omvatten wettelijke regels voor winkels.

Belangrijkste normen en richtlijnen:

  • Winkeltijdenwet: Openingstijden: winkels zijn in principe gesloten op zon- en feestdagen en tussen 22.00 en 6.00 uur. Gemeenten kunnen hierop uitzonderingen maken via een verordening.
  • Product- en verkoopregels: Productveiligheid: ondernemers moeten voldoen aan regels van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) voor etikettering en productveiligheid. Daarnaast geldt een informatieplicht over prijzen, garantie en productkenmerken.
  • Huisregels: Winkeliers mogen eigen huisregels opstellen, zoals een verbod op eten/drinken, verplichte mandjes, of tassencontroles.
  • Veiligheid: Het is essentieel dat de winkel veilig is ingericht en, indien noodzakelijk, ruimte biedt voor 1,5 meter afstand. Voor horeca zijn andere richtlijnen vastgesteld.
  • Online aanbod: Webshops moeten voldoen aan vermelding van KvK-nummer, btw-nummer en een fysiek adres.

Om rekening mee te houden in de toekomst

  • De winkelgebieden in onze gemeente worden goed bezocht voor zowel de dagelijkse boodschappen als meer uitzonderlijke aankomen (winkelen). Van onze inwoners winkelen de meeste mensen bij Winkelpromenade Soestdijk (53%) en Soest-Zuid (38%), gevolgd door online winkelen (33%);
  • Onze inwoners winkelen minder vaak regionaal. Respectievelijk 18 en 7 % winkelt in Amersfoort en Utrecht;
  • De inwoners van Soest en Soesterberg gaan voornamelijk met de auto naar de winkelgebieden;
  • Gratis parkeren is een belangrijk aspect voor het kiezen van een winkelgebied in onze gemeente;
  • Parkeren/parkeernorm zijn vaak een belemmering voor nieuwe ontwikkelingen (vergroting winkelaanbod);
  • In Winkelpromenade Soestdijk is er een tekort aan parkeerplaatsen. In Soest-Zuid en de Rademakerstraat is de parkeerdruk minder hoog;
  • Er is een gebrek in alle winkelgebieden aan openbare toiletvoorzieningen;
  • Supermarkten blijven de trekkers voor alle winkelgebieden in Soest. Nieuwe (concurrerende) supermarkten verhogen de aantrekkingskracht van de winkelgebieden.
  • ‘Pick-up points’ (voor ‘online’ gekochte producten) in- of bij bestaande winkelcentra en supermarktlocaties stimuleren combinatiebezoek en leiden daarmee tot meer omzet voor de plaatselijke winkels.

Verduidelijking wat wordt bedoeld met ‘Wijkwethouders”

De (vier) wethouders van Soest krijgen naast hun portefeuilles (zoals bijvoorbeeld wonen, verkeer en ruimtelijke ordening) ook wijken van Soest en Soesterberg toebedeeld. Voor deze wijken zijn zij de ‘wijkwethouder’. Zij vormen een direct aanspreekpunt voor de inwoners van deze wijk met het college van Burgemeester en Wethouders.

Wijkwethouders gaan samen met u de wijk in tijdens een wijkschouw en zijn bij evenementen of andere gebeurtenissen in uw wijk.

Inwoners kunnen met vragen en ideeën bij hun wijkwethouder terecht.

U kunt met alle onderwerpen en ideeën over uw wijk terecht bij uw wijkwethouder. In sommige gevallen kan dit een onderwerp zijn wat ook in de portefeuille van uw (wijk)wethouder valt. Het lijntje tussen inwoners en college kan in dit geval niet korter! In andere gevallen is het misschien niet iets wat de portefeuille van uw wijkwethouder betreft. De wijkwethouder kan uw tips of informatie dan wel overbrengen bij de betreffende portefeuillehouder.

De relatie tussen de wijkwethouder en de portefeuillehouder is afgesproken in het college. De wijkwethouder neemt niet de plaats in van de portefeuillehouder. De portefeuillehouder kan bij belangrijke inhoudelijk thema’s natuurlijk wel gebruik maken van de kennis van de wijkwethouder.

Wij willen starten met een wijkwethouder voor Soesterberg. Als dit de verwachte resultaten heeft breiden we het principe uit over de andere wijken van Soest.

Verduidelijking wat wordt bedoeld met “Dorpsvisie”

Een dorpsvisie is een richtinggevend document, opgesteld door bewoners, dat de gewenste toekomst, beleving en identiteit van een dorp vastlegt. Het vertaalt wensen en ideeën van de gemeenschap naar concrete doelen voor wonen, zorg en voorzieningen, en dient als basis voor overleg met de gemeente.

Wat houdt het maken van een dorpsvisie in?

  • Doel: Het behouden of versterken van de beleving en het karakter van het dorp, vaak ter voorbereiding op omgevingsplannen of gemeentelijk beleid.
  • Proces: Bewoners, verenigingen en andere belanghebbenden inventariseren knelpunten en ambities.
  • Inhoud: Visie op ruimtelijke ordening wonen, voorzieningen, zorg en groen, vaak vertaald in een actieplan.
  • Resultaat: Een gedragen integraal document dat richting geeft aan de toekomst en fungeert als gezichtspunt richting gemeente en provincie.

Stappen voor het maken van een dorpsvisie:

  1. Organisatie: Vorm een werkgroep van betrokken bewoners.
  2. Participatie: Organiseer bijeenkomsten, enquêtes of inloopavonden om ideeën op te halen.
  3. Analyse: Breng kwaliteiten, knelpunten en trends (bijv. vergrijzing, woningnood) in kaart.
  4. Visievorming: Formuleer gezamenlijke ambities en prioriteiten.
  5. Actieplan: Vertaal de visie naar concrete, haalbare projecten.
  6. Verankering: Presenteer de visie aan het dorp en de gemeente.

Een dorpsvisie is essentieel voor het behoud van de lokale identiteit en zorgt voor een sterkere positie in samenwerking en besluitvorming.

 

Verduidelijking wat wordt bedoeld met ‘voorzieningen’

Gemeenten bieden diverse voorzieningen voor sport en cultuur, vaak gericht op deelname door mensen met een laag inkomen. Belangrijke regelingen zijn het Jeugdfonds Sport & Cultuur (voor contributie en materiaal tot 18 jaar) en het Volwassenenfonds Sport & Cultuur (voor 18+). Daarnaast faciliteren ze vaak met buurtsportcoaches, sportspullenbanken en subsidies voor accommodaties.

Belangrijke Voorzieningen en Regelingen:

  • Jeugdfonds Sport & Cultuur: Vergoedt contributie en materiaal voor sport, muziek, dans of theater voor kinderen uit gezinnen met minder geld.
  • Volwassenenfonds Sport & Cultuur: Betaalt het lesgeld/contributie voor volwassenen die rond het bestaansminimum leven.
  • Lokale regelingen: Veel gemeenten hebben een ‘Kindpakket’, ‘Activeringsregeling’ of een stadspas waarmee activiteiten (zoals zwemles, bibliotheek, musea) (gratis) toegankelijk zijn.
  • Sportspullenbanken/Beweegcoaches: Ondersteuning bij het vinden van geschikte activiteiten en het verkrijgen van materialen.
  • Subsidies: Ondersteuning voor verenigingen, waaronder de BOSA-subsidie voor bouw en onderhoud van sportaccommodaties.
  • Aanvragen voor deze fondsen verlopen vaak via een intermediair zoals een school, buurtsportcoach of maatschappelijk werker. Kijk op de website van de betreffende gemeente voor de specifieke mogelijkheden.