Dosier: Energie en Duurzaamheid

De energietransitie is een onderdeel van de weg naar een wereld zonder uitstoot van CO2.
Ook op andere punten valt veel te winnen.

Algemeen

In december 2018 heeft de gemeenteraad  unaniem ingestemd met de Startnotitie Energietransitie Soest. Als coalitiepartij is Gemeentebelangen Groen Soest (GGS) daar blij mee. Het is een, ook voor niet-politici, goed leesbaar document geworden met een samenvattende infographic. In de startnotitie staat  dat de gemeente Soest streeft naar een CO2-neutraal Soest in 2050. Deze opgave sluit aan op de landelijke lijn van het Nationaal Programma Regionale Energie Strategie . Deze startnotitie komt voort uit het Gemeentelijk Duurzaamheidsplan 2016-2020 en moet uiteindelijk leiden tot een Programmaplan voor de energietransitie van Soest.

Daarnaast hebben wij te maken met het nationale klimaatbeleid en met de Klimaatwet, die o.a. bepaalt met hoeveel procent ons land de CO2  moet terugdringen. Dit beleid gaat uit van 95% minder CO2-uitstoot in 2050 (en 49% in 2030).

Eind 2018 is er een Klimaatakkoord uitgewerkt waarin afspraken zijn vastgelegd over de manier waarop de klimaatdoelen kunnen worden gehaald. Het akkoord wordt waarschijnlijk in de loop van 2019 formeel goedgekeurd door de landelijke politiek. Ondertussen  wordt er discussie gevoerd over de vraag wie dit allemaal gaat betalen. Vanuit de voorstellen die er nu liggen, concludeert onze fractie dat de rekening, zoals opgenomen in dit akkoord, NIET bij de grootste vervuilers wordt neergelegd!  

Cijfers: uitgaande van het energiegebruik is 78% van de CO2-uitstoot afkomstig van bedrijven en 22% van burgers en MKB-bedrijven. Huishoudens ontvangen 250 miljoen euro subsidie, maar de lasten dreigen te  stijgen met 1.800 miljoen euro. Bedrijven ontvangen 500 miljoen euro subsidie, terwijl de verwachte lastenstijging 200 miljoen euro is. Conclusie:  grote bedrijven verdienen eraan, terwijl zij de grootste vervuilers zijn.

Hieronder gaan we in op

  • De rol van de gemeente
  • Het coalitieakkoord
  • GGS in de gemeenteraad over de energietransitie
  • Praktische vragen & antwoorden

Artikelen

De rol van de gemeente

In het grote geheel speelt de gemeente  bij de energietransitie een bescheiden rol. Wel speelt de gemeente een grote rol bij het vergroten van het energiebewustzijn en bij het voorbereiden van inwoners, bedrijven en organisaties op een andere, schonere toekomst. De gemeente moet de regierol nemen om  inwoners en bedrijven te betrekken bij, en voor te bereiden op plannen die bijdragen aan de energietransitie van Soest.

Daarnaast moet de gemeente ook samenwerken met de regio om te komen tot een Regionale Energiestrategie. Soest is daarbij in een regio geplaatst met Amersfoort, Baarn, Bunschoten, Eemnes, Leusden, en Woudenberg. Gezamenlijk  maken we  concrete plannen  over  nieuwe manieren van energieopwekking en energiebesparing.

Uiteindelijk komt er een Meerjarig Programma Energietransitie Soest, waarin meer duidelijkheid komt over de technische en financiële  haalbaarheid van het programma.  Tot die tijd kunnen wij de inwoners stimuleren om (op eigen initiatief) gebruik te maken van de huidige beschikbare middelen.


Het Coalitieakkoord over duurzaamheid

Na de vorige gemeenteraadsverkiezingen heeft GGS met VVD, D66 en CU/SGP een coalitieakkoord gesloten. Hierin staat:

“Soest wil zich inspannen om te zorgen dat grootschalige windmolens/-turbines en zonneweides niet nodig zijn. Daarom is innovatie noodzakelijk en bieden nieuwe technieken, zoals Solar Runway en geothermie perspectief. Ook wordt extra ingezet om zonnepanelen op daken te bevorderen. Nieuwe woningen worden sinds 1 juli 2018 aardgasvrij gebouwd. Meer oplaadpunten in Soest om elektrisch autorijden te bevorderen. De groene ambitie is ook: zorgen voor meer biodiversiteit.”


GGS in de gemeenteraad over de Energietransitie

Ook toen GGS nog geen onderdeel uitmaakte van het college, pleitte en stemde zij bij elke gelegenheid voor maatregelen die de energietransitie kunnen bevorderen. De problematiek van een gezonde aarde is deel van ons Groene DNA. Toen de Startnotitie Duurzaamheid werd aangenomen verwoordde raadslid Tim de Wolf het als volgt in de gemeenteraadsvergadering:

“Het College toont in de notitie zich bewust te zijn van de onzekerheden die gepaard gaan met de energietransitie. Dit is onvermijdelijk bij een planning die zich over meer dan drie decennia uitstrekt. Van belang is dat niet gepoogd wordt het wiel uit te vinden. Aansluiting met de landelijke ambitie is een voorbeeld hiervan. Op deze wijze kan innovatie die in de loop der jaren verwacht mag worden ten volle worden benut bij de overschakeling van fossiele- naar CO2-vrije energiebronnen. Het is van belang niet in paniek raken en als een razende ruiter over het paard springen maar oog te houden voor behoud van de mooie Soester omgeving.

Enkele partijen lijken nu onze natuur te willen ontsieren met windmolens en zonnepanelen. Ik wijs in dit verband op de woorden van de milieuactivist Paul Kingsnorth in een recente aflevering van VPRO’s Tegenlicht. Verbitterd constateert Kingsnorth dat ‘de nog overgebleven wilde natuur’ wordt ingeruild ‘voor een windmolenpark en zonnepanelenfarm’. “

Toepassing van de Trias Energetica is, aldus Tim, een voorbeeld van een goede aanpak: “Allereerst streven naar vermindering van de energiebehoefte, o.a. door isolatie. Daarnaast zo snel mogelijk en zoveel mogelijk overschakelen op duurzame energiebronnen. Geen zonneweiden en windmolens in de polder. Het vol leggen met zonnepanelen van daken binnen de bebouwde kom is voorlopig werk genoeg. Hier valt veel te winnen zonder de omgeving te ontsieren. Uiteraard, waar dit op gemeentelijk niveau kan, is het stimuleren van innovatie op het gebeid van duurzame energieopwekking van groot belang. De nieuwe technieken moeten en zullen een deel van de oplossing bieden. Het is van belang dat we de ontwikkeling op dit gebied scherp in de gaten houden en waar mogelijk experimenten, faciliteren of anderszins ondersteunen. Het samenwerken met burgers en bedrijven die initiatieven tonen is essentieel.

De energietransitie is een onderdeel van de weg naar een wereld zonder uitstoot van CO2. Ook op andere punten valt veel te winnen. Denk aan innovatief bouwen en de reductie van vervoersbewegingen! Energietransitie, en ruimer genomen de reductie van de CO2-uitstoot, is een boeiend proces.

Veel staat ons te wachten maar vooral ook in positieve zin: nieuwe ontwikkelingen met verrassende resultaten. Door het proces te beschouwen als een interessante puzzel, en er plezier in te hebben, vergroten we de kans op succes: een schone wereld!”


Praktische vragen & antwoorden

  • Waar kunnen inwoners terecht voor advies en hulp?

Antwoord: Onder meer bij de volgende instanties/websites:

https://www.energieactiefsoest.nl/  , https://www.duurzaambouwloket.nl/gemeente  en https://duurzamebedrijvensoest.nl/

  • Is er financiële hulp beschikbaar?

Antwoord: Er bestaat een mogelijkheid om via de gemeente Soest een duurzaamheidslening af te sluiten tot maximaal €15.000 .

  • Wat zijn de speerpunten?

Antwoord: Stimuleren om meer te isoleren en om de daken vol te leggen met zonnepanelen. Dit bespaart energiekosten! Zeker is dat de energiekosten gaan stijgen per eenheid, en daarom zal dit echt gaan schelen in de kosten per huishouden.

  • Wat doen bedrijven in Soest eigenlijk?

Antwoord: Altijd te weinig, ook zij moeten energiebesparende maatregelen treffen. Via de RUD wordt daar steekproefsgewijs op gecontroleerd.

  • Heeft de gemeente al geregeld dat de straatverlichting zuiniger wordt?

Antwoord: Ja, alle verlichting wordt zodra de afschrijftermijn van de verlichting is verstreken, vervangen door LED-verlichting!

  • Heeft het gemeentehuis eigenlijk wel zonnepanelen?

Antwoord:  Ja, en het is de bedoeling gefaseerd de andere gebouwen dit in het bezit zijn van de gemeente ook te voorzien van zonnepanelen!

  • Waarom gaat de gemeente Soest niet investeren in de opwekking van energie op zee?

Antwoord: Mogelijk is dit inderdaad een alternatief.

  • Waarom wil GGS geen zonneweides en windturbines in de polder?

Antwoord: GGS wil de landschappelijke waardes van dit gebied bewaren. Wij willen dat de focus nu ligt op nieuwe technische ontwikkelingen en op zonnepanelen op de daken. Windmolens langs de A28 en op de industrieterreinen kunnen wij steunen, mits noodzakelijk.

  • Wat zijn eigenlijk de nieuwe technische mogelijkheden om CO2  terug te dringen?

Antwoord: deze mogelijkheden zijn op dit moment nog niet echt bekend, maar wij weten dat er onderzoeken zijn naar nieuwe mogelijkheden. Nu al zijn er technische mogelijkheden zoals: Solar Runway, Biogas en Ultra diepe geothermie. Dit kunnen op termijn goede alternatieven zijn.  Als het meerjarenprogramma is vastgesteld, moet er meer duidelijkheid zijn.

  • Heeft de fractie van GGS een standpunt over hoe de kosten moeten worden verdeeld van de energietransitie?

Antwoord: De fractie van GGS heeft als uitgangspunt dat de vervuiler betaalt en wil graag dat inwoners die geïnvesteerd hebben in energiebesparende maatregelen voor hun woning, worden beloond d.m.v. een korting op de OZB-belasting!  

Verduidelijking wat wordt bedoeld met ‘Winkelaanbod’

Normen voor winkelaanbod in Nederland omvatten wettelijke regels voor winkels.

Belangrijkste normen en richtlijnen:

  • Winkeltijdenwet: Openingstijden: winkels zijn in principe gesloten op zon- en feestdagen en tussen 22.00 en 6.00 uur. Gemeenten kunnen hierop uitzonderingen maken via een verordening.
  • Product- en verkoopregels: Productveiligheid: ondernemers moeten voldoen aan regels van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) voor etikettering en productveiligheid. Daarnaast geldt een informatieplicht over prijzen, garantie en productkenmerken.
  • Huisregels: Winkeliers mogen eigen huisregels opstellen, zoals een verbod op eten/drinken, verplichte mandjes, of tassencontroles.
  • Veiligheid: Het is essentieel dat de winkel veilig is ingericht en, indien noodzakelijk, ruimte biedt voor 1,5 meter afstand. Voor horeca zijn andere richtlijnen vastgesteld.
  • Online aanbod: Webshops moeten voldoen aan vermelding van KvK-nummer, btw-nummer en een fysiek adres.

Om rekening mee te houden in de toekomst

  • De winkelgebieden in onze gemeente worden goed bezocht voor zowel de dagelijkse boodschappen als meer uitzonderlijke aankomen (winkelen). Van onze inwoners winkelen de meeste mensen bij Winkelpromenade Soestdijk (53%) en Soest-Zuid (38%), gevolgd door online winkelen (33%);
  • Onze inwoners winkelen minder vaak regionaal. Respectievelijk 18 en 7 % winkelt in Amersfoort en Utrecht;
  • De inwoners van Soest en Soesterberg gaan voornamelijk met de auto naar de winkelgebieden;
  • Gratis parkeren is een belangrijk aspect voor het kiezen van een winkelgebied in onze gemeente;
  • Parkeren/parkeernorm zijn vaak een belemmering voor nieuwe ontwikkelingen (vergroting winkelaanbod);
  • In Winkelpromenade Soestdijk is er een tekort aan parkeerplaatsen. In Soest-Zuid en de Rademakerstraat is de parkeerdruk minder hoog;
  • Er is een gebrek in alle winkelgebieden aan openbare toiletvoorzieningen;
  • Supermarkten blijven de trekkers voor alle winkelgebieden in Soest. Nieuwe (concurrerende) supermarkten verhogen de aantrekkingskracht van de winkelgebieden.
  • ‘Pick-up points’ (voor ‘online’ gekochte producten) in- of bij bestaande winkelcentra en supermarktlocaties stimuleren combinatiebezoek en leiden daarmee tot meer omzet voor de plaatselijke winkels.

Verduidelijking wat wordt bedoeld met ‘Wijkwethouders”

De (vier) wethouders van Soest krijgen naast hun portefeuilles (zoals bijvoorbeeld wonen, verkeer en ruimtelijke ordening) ook wijken van Soest en Soesterberg toebedeeld. Voor deze wijken zijn zij de ‘wijkwethouder’. Zij vormen een direct aanspreekpunt voor de inwoners van deze wijk met het college van Burgemeester en Wethouders.

Wijkwethouders gaan samen met u de wijk in tijdens een wijkschouw en zijn bij evenementen of andere gebeurtenissen in uw wijk.

Inwoners kunnen met vragen en ideeën bij hun wijkwethouder terecht.

U kunt met alle onderwerpen en ideeën over uw wijk terecht bij uw wijkwethouder. In sommige gevallen kan dit een onderwerp zijn wat ook in de portefeuille van uw (wijk)wethouder valt. Het lijntje tussen inwoners en college kan in dit geval niet korter! In andere gevallen is het misschien niet iets wat de portefeuille van uw wijkwethouder betreft. De wijkwethouder kan uw tips of informatie dan wel overbrengen bij de betreffende portefeuillehouder.

De relatie tussen de wijkwethouder en de portefeuillehouder is afgesproken in het college. De wijkwethouder neemt niet de plaats in van de portefeuillehouder. De portefeuillehouder kan bij belangrijke inhoudelijk thema’s natuurlijk wel gebruik maken van de kennis van de wijkwethouder.

Wij willen starten met een wijkwethouder voor Soesterberg. Als dit de verwachte resultaten heeft breiden we het principe uit over de andere wijken van Soest.

Verduidelijking wat wordt bedoeld met “Dorpsvisie”

Een dorpsvisie is een richtinggevend document, opgesteld door bewoners, dat de gewenste toekomst, beleving en identiteit van een dorp vastlegt. Het vertaalt wensen en ideeën van de gemeenschap naar concrete doelen voor wonen, zorg en voorzieningen, en dient als basis voor overleg met de gemeente.

Wat houdt het maken van een dorpsvisie in?

  • Doel: Het behouden of versterken van de beleving en het karakter van het dorp, vaak ter voorbereiding op omgevingsplannen of gemeentelijk beleid.
  • Proces: Bewoners, verenigingen en andere belanghebbenden inventariseren knelpunten en ambities.
  • Inhoud: Visie op ruimtelijke ordening wonen, voorzieningen, zorg en groen, vaak vertaald in een actieplan.
  • Resultaat: Een gedragen integraal document dat richting geeft aan de toekomst en fungeert als gezichtspunt richting gemeente en provincie.

Stappen voor het maken van een dorpsvisie:

  1. Organisatie: Vorm een werkgroep van betrokken bewoners.
  2. Participatie: Organiseer bijeenkomsten, enquêtes of inloopavonden om ideeën op te halen.
  3. Analyse: Breng kwaliteiten, knelpunten en trends (bijv. vergrijzing, woningnood) in kaart.
  4. Visievorming: Formuleer gezamenlijke ambities en prioriteiten.
  5. Actieplan: Vertaal de visie naar concrete, haalbare projecten.
  6. Verankering: Presenteer de visie aan het dorp en de gemeente.

Een dorpsvisie is essentieel voor het behoud van de lokale identiteit en zorgt voor een sterkere positie in samenwerking en besluitvorming.

 

Verduidelijking wat wordt bedoeld met ‘voorzieningen’

Gemeenten bieden diverse voorzieningen voor sport en cultuur, vaak gericht op deelname door mensen met een laag inkomen. Belangrijke regelingen zijn het Jeugdfonds Sport & Cultuur (voor contributie en materiaal tot 18 jaar) en het Volwassenenfonds Sport & Cultuur (voor 18+). Daarnaast faciliteren ze vaak met buurtsportcoaches, sportspullenbanken en subsidies voor accommodaties.

Belangrijke Voorzieningen en Regelingen:

  • Jeugdfonds Sport & Cultuur: Vergoedt contributie en materiaal voor sport, muziek, dans of theater voor kinderen uit gezinnen met minder geld.
  • Volwassenenfonds Sport & Cultuur: Betaalt het lesgeld/contributie voor volwassenen die rond het bestaansminimum leven.
  • Lokale regelingen: Veel gemeenten hebben een ‘Kindpakket’, ‘Activeringsregeling’ of een stadspas waarmee activiteiten (zoals zwemles, bibliotheek, musea) (gratis) toegankelijk zijn.
  • Sportspullenbanken/Beweegcoaches: Ondersteuning bij het vinden van geschikte activiteiten en het verkrijgen van materialen.
  • Subsidies: Ondersteuning voor verenigingen, waaronder de BOSA-subsidie voor bouw en onderhoud van sportaccommodaties.
  • Aanvragen voor deze fondsen verlopen vaak via een intermediair zoals een school, buurtsportcoach of maatschappelijk werker. Kijk op de website van de betreffende gemeente voor de specifieke mogelijkheden.